< Terug naar het overzicht

 Zo engageer je je angst

 Angst en zorgen. We spreken er weinig over in het professionele domein, bang als we zijn voor wat er allemaal boven komt als we het deksel lichten. De ironie is dat juist dit zwijgen onze creativiteit verlamt. In dit artikel bespreek ik vier routes die je kunt volgen als je angst of onrust gewaar wordt bij jezelf of om je heen. Lees en kies je route…

 

Stel…

Stel, je bent gevraagd met een creatief concept te komen voor een onderneming die zich wil herpositioneren. Je hebt de opdracht aangenomen, maar je merkt dat je uitstelgedrag vertoont. En dat duidt, zoals in een eerdere blog besproken, op onrust. Wat doe je?

Route 1: Negeer je angst

Negeren lijkt vaak de gemakkelijkste route. ‘Ik stel deze opdracht wel uit, maar dat komt door mijn volle agenda. Of door een dip in mijn bioritme. Er is niks aan de hand, en anders mail ik wel dat er wat vertraging is. Komt goed!’ Vaak kom je met het negeren van je onrust wel weg, al hangt het erg af van hoe je in elkaar zit: ik ben zelf gezegend met een vrije hoge sensitiviteit, die het negeren van innerlijke (wan)toestanden vrijwel onmogelijk maakt. Hoe dan ook, mijn ervaring is dat deze route op de langere duur tot de grootste knopen leidt: zoals in een eerdere blog besproken, is onbenoemde of onbewuste angst fnuikend voor creativiteit.

Route 2: Relativeer je angst

De tweede, derde en vierde routes hebben met elkaar gemeen dat ze beginnen met het onder ogen zien van je angst. En dat brengt weer nieuwe keuzes met zich mee. De tweede route, je angst (weg)relativeren, kom je in adviezen over het omgaan met angst vaak tegen. ‘Kom op, het valt wel mee, zet jezelf eroverheen – daar laat je je toch niet door afschrikken? Wees gewoon dapper!’ Het komt erop neer dat je de angst terzijde schuift. Dat kan, maar er zijn wel checkpoints die je moet passeren, wil je verderop langs deze route niet alsnog door je angst worden ingehaald. Ik noem er twee:

  • Heb jij, of heeft je raadgever, niet teveel haast?

Als iemand jou een ‘Kom op-’advies geeft, is het goed om je af te vragen of hij/zij echt bereid is geweest jouw angsten met je onder ogen te zijn. Vaak is de ander er het eerst bij om je onrust weg te wuiven – om de simpele reden dat hij er zelf niet aan wil: eigen of andermans onrust verwerken kost energie en tijd en die zijn schaars. Dus een gezond wantrouwen ten opzichte van je adviseurs is altijd goed. Maar dat wantrouwen mag je ook op jezelf richten. Hoe bang ben je eigenlijk? Weet je zeker dat het komt doordat de opdrachtgever prestigieus is? Zo ja, waarom dan? Kennelijk is het belangrijk voor je dat juist deze klus een succes wordt – maar waarom, en wat zegt dit over jou? De kans bestaat dat je te haastig voor deze route kiest, net als de adviseur van daarnet, omdat je bang bent voor de antwoorden op deze vragen. Of voor de vertraging die ze opleveren. De ene angst verbloemt de andere.

  • Is je keuze voldoende gegrond?

Een tweede checkpoint is deze: ga na of de basis waarop je de angst terzijde schuift deugdelijk is. Natuurlijk moet je je niet zomaar laten afschrikken door de gouden reputatie van een klant. Natuurlijk is het goed om hoog in te zetten. Maar vol bravoure een klus aannemen waarvan je weet dat die je capaciteiten verre te boven gaat, daar help je niemand mee.

 

Mijn advies bij het nemen van Route 2: als je je angst onder ogen ziet, neem er dan goed de tijd voor. De vertraging die het je oplevert in je creatieve proces zal zich verderop in de tijd dubbel terug betalen.

Route 3: capituleer voor je angst

Je kunt je angst ook té diep in de ogen kijken. Dan raak je er zo van onder de indruk dat je de teugels uit handen geeft. Je angst krijgt het voor het zeggen. In het geval van de opdracht voor de topklant: je onderkent dat je bang bent de opdracht niet aan te kunnen en besluit die daarom maar terug te geven. Einde probleem, je kunt weer rustig ademhalen en terug klimmen in je comfort zone.

De checkpoints die je moet passeren als je deze route volgt zijn vergelijkbaar als die op Route 2:

  • Kies je niet overhaast voor deze route?
  • Is je keuze voldoende gestoeld op feiten? Let wel: het gaat hier niet alleen om uiterlijke feiten; je emoties zijn ook feitelijke richtingwijzers.

Route 4: engageer je angst

De vierde route die je kunt kiezen is het engageren van je angst. Sommigen spreken van angst management, maar die term wantrouw ik. We hebben het hier niet over een softwarepakket of de huishamster: angst is angst, een rauwe oerkracht die miljoenen mensen onder de zweep houdt. Engageren getuigt van meer ontzag. Het duidt op: onder ogen zien, contact maken, mee bewegen, krachten en tegenkrachten op elkaar in laten spelen, en soms toch ook gepaste afstand bewaren. In het voorbeeld van de gouden opdracht die je angst inboezemt kan deze route tot verschillende scenario’s leiden:

  • Omdat je bang bent dat de klus te groot is, verzin je een gezonde strategie om de ontbrekende capaciteit aan te vullen, bijvoorbeeld samenwerken met een meer ervaren collega of specialist, of onderdelen uitbesteden.
  • Je zet je ontzag voor de gouden opdracht in om je meer dan ooit te verdiepen in de mogelijkheden van je vakgebied. je boort nieuwe bronnen aan, breidt je kennis uit, overweegt benaderingen die voor jou nieuw zijn. Je vergroot je conditie en versterkt je spieren. Je angst wordt het startpunt van een steile leercurve.
  • Je bespreekt je kwetsbaarheid, bijvoorbeeld met een ervaren vakgenoot. Dat vraagt moed, maar de kracht van kwetsbaarheid is dat ze verbinding schept tussen mensen. En van verbinding word je blij en creatief.
  • Gebruik je eigen angst of onrust om in je creatieve concept ook de diepere lagen in je klant en diens klanten te raken. Naarmate je dit meer leert als creatief, verander je van iemand die een trucje uitvoert in iemand die creëert, licht werpt op duistere plekken.
  • Misschien kun je zelf nog andere scenario’s schetsen waarin je je angst engageert in het creatieve proces.

Angst biedt nieuwe openingen

Angst en onrust komen ons nooit goed uit. We ervaren ze als wegversperring. Maar angst kan ook een opening worden. Een opening naar dieper inzicht in jezelf en je medemens. Naar een dieper ontzag voor je eigen kwetsbaarheid. Naar nieuwe bronnen van creativiteit. En een opening voor nieuwe verbindingen met al even kwetsbare medemensen. Angst is een boodschap en vaak, zij het niet altijd, is de boodschap die hij brengt urgent. Mijn advies: luister er goed naar, voordat je je route kiest.

Reageren? Mail mij gerust.